یادداشت: در این تارنما از گاهشماری خورشیدی تاجگذاری کوروش بزرگ استفاده شده است.
امید مؤیدی زارع
امید مؤیدی زارع (۱ خرداد ۲۵۶۱ – ۲۴ آبان ۲۵۸۱)
امید مؤیدی زارع، متولد ۱ خرداد ۲۵۶۱، دانشجوی ۲۰ سالهٔ رشته تربیت بدنی دانشگاه فنیوحرفهای باهنر شیراز بود؛ جوانی آرام، مؤدب و پرامید که به گفته نزدیکانش عاشق زندگی بود و آیندهای روشن برای خود تصور میکرد. او در خرداد ۲۵۸۱ وارد بیستسالگی شد، اما تنها پنج ماه بعد، در جریان اعتراضات سراسری آبان ۲۵۸۱، جان خود را از دست داد.
غروب ۲۴ آبان ۲۵۸۱، همزمان با نخستین روز اعتصابات سراسری و سالگرد اعتراضات آبان ۲۵۶۸، فضای شیراز ملتهب بود. در خیابان زرهی، مأموران امنیتی مرد جوانی را روی زمین انداخته و به شدت کتک میزدند. مردم با نگرانی جلو رفتند تا کمک کنند، اما یکی از مأموران اسلحهاش را به سمت جمعیت گرفت و تهدید کرد که اگر کسی نزدیک شود، شلیک خواهد کرد.
در میان جمعیت حدود سی تا چهل نفره، امید مؤیدی نیز حضور داشت. او که نمیتوانست صحنه ضربوشتم آن جوان را تحمل کند، برای کمک جلو رفت. لحظاتی بعد مأموران چند تیر هوایی شلیک کردند و همراه نیروهای بیشتری که به محل رسیده بودند، به سمت مردم هجوم بردند. در همان آشوب و فرار مردم، امید از پشت هدف گلوله قرار گرفت؛ تیر اول به کمرش خورد و وقتی روی زمین افتاد، بنا بر روایت شاهدان عینی، گلوله دیگری به پیشانی او شلیک شد؛ شلیکی که شاهدان از آن با عنوان «تیر خلاص» یاد کردهاند.
شاهدانی که با رسانهها گفتوگو کردند، گفتهاند که مأموران پس از شلیک، پیکر امید را نیز با خود بردند. خانواده او همان شب بیخبر و نگران، به هر جا که فکر میکردند ممکن است ردی از امید پیدا شود مراجعه کردند؛ اطلاعات سپاه، نیروی انتظامی، اداره اطلاعات و دیگر نهادها. حتی فردی که تلفن همراه امید را پاسخ داده بود، به مادرش گفته بود پسرش بازداشت شده است. اما سه روز تمام، هیچ پاسخ روشنی به خانواده داده نشد.
پس از سه روز انتظار و بیخبری، سرانجام از اداره آگاهی تماس گرفتند و از خانواده خواستند برای شناسایی جسدی با کد ۱۸۱ مراجعه کنند. پدر امید هنگام شناسایی پیکر فرزندش تنها توانست صورت او را ببیند؛ صورتی که جای گلوله بر پیشانیاش آشکار بود. با این حال، به خانواده گفته شد که در گزارش پزشکی قانونی تنها اصابت گلوله به کمر ثبت شده است.
مادر امید با اصرار فراوان توانست پیش از خاکسپاری برای آخرین بار فرزندش را ببیند. شبانه، تحت تدابیر شدید امنیتی، او را به دارالرحمه شیراز بردند. اما زمانی که رسید، پیکر امید را شسته و کفن کرده بودند و فقط صورتش پیدا بود. پیشانی زخمی او را با پارچهای که رویش نوشته شده بود «یا زهرا» بسته بودند.
پس از کشتهشدن امید، فشارها بر خانواده آغاز شد. نهادهای امنیتی و برخی مسئولان تلاش کردند او را بسیجی معرفی کنند و روایت رسمی حکومت را به خانواده تحمیل کنند؛ روایتی که مدعی بود امید نه توسط نیروهای حکومتی، بلکه به دست معترضان کشته شده است. خانواده اما این روایت را نپذیرفتند. نزدیکانشان گفتهاند که امید نهتنها معترض بود، بلکه دیدگاه انتقادی شدیدی نسبت به بسیج و سپاه داشت.
خانواده او حتی تحت تهدید قرار گرفتند تا اجازه دهند پیکرش در قطعه شهدا دفن شود و مراسم رسمی برایش برگزار کنند. به گفته نزدیکان خانواده، زمانی که مادر امید مخالفت کرد و گفت: «شما بچه مرا کشتید»، به او هشدار داده شد که «بالاتر از سیاهی هم هست» و همسر و پسر دیگرش را تهدید کردند.
مراسم خاکسپاری امید نیز در فضایی کاملاً امنیتی برگزار شد. اطراف آرامستان را نیروهای امنیتی محاصره کرده بودند و تنها اعضای نزدیک خانواده اجازه حضور داشتند. مراسم در مدت کوتاهی پایان یافت و مأموران از همه خواستند محل را ترک کنند.
با وجود تمام فشارها، خانواده امید از دادخواهی دست نکشیدند. مادرش در مراسم چهلم او با صدای بلند خواستار شناسایی و مجازات عاملان قتل فرزندش شد. آنان شکایت رسمی ثبت کردند و همچنان خواهان روشنشدن حقیقت هستند؛ حقیقتی که به باور خانواده، شاهدان عینی و نزدیکان امید، در خیابان زرهی شیراز و با شلیک مستقیم نیروهای حکومتی رقم خورد.
امید مؤیدی زارع، جوانی که برای کمک به انسانی دیگر جلو رفت، در بیستسالگی کشته شد؛ جوانی که نامش «امید» بود و به گفته اطرافیانش، نگاهش به زندگی نیز سراسر امید بود.