مهران رجبی

مهران رجبی (-- --- ---- – ۱۷ مهر ۲۵۸۱)

هفدهم مهرماه ۲۵۸۱، در اوج خیزش سراسری مردم ایران، زندان لاکان رشت به صحنه یکی از خونبارترین و کمتر روایت‌شده‌ترین وقایع آن روزها تبدیل شد؛ شبی که به گفته خانواده‌ها، شاهدان و برخی نهادهای حقوق بشری، اعتراض زندانیان با گلوله پاسخ داده شد و شماری از زندانیان جان خود را از دست دادند.
در آن روزها، زندان لاکان رشت مملو از بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری بود. گزارش‌ها از ازدحام شدید، کمبود امکانات، فشار و برخوردهای خشن با زندانیان، به‌ویژه نوجوانان بازداشت‌شده حکایت داشت. گفته می‌شود همین شرایط، همراه با همدلی زندانیان عادی با معترضان بازداشت‌شده، زمینه اعتراضات داخل زندان را فراهم کرد.
صبح ۱۷ مهر، هم‌زمان با افزایش تنش در داخل زندان، نیروهای امنیتی و یگان ویژه در اطراف زندان مستقر شدند. ساعاتی بعد، اعتراض زندانیان شدت گرفت و درگیری‌هایی در برخی بندها شکل گرفت. در روایت‌هایی که بعدتر از سوی خانواده‌ها و منابع حقوق بشری منتشر شد، آمده است که نیروهای مسلح برای کنترل اوضاع وارد عمل شدند و تیراندازی در محوطه زندان آغاز شد.
در میان جان‌باختگان این واقعه، نام مهران رجبی نیز دیده می‌شود؛ مردی اهل رشت که اطلاعات بسیار اندکی از زندگی شخصی او منتشر شده است. نه سن و سالش به‌طور دقیق مشخص شد، نه دلیل بازداشتش و نه حتی جزئیات لحظات آخر زندگی‌اش. تنها آنچه در گزارش‌ها تکرار شد، این بود که او در جریان وقایع آن شب در زندان لاکان جان خود را از دست داد.
نام مهران رجبی در کنار دیگر قربانیان این حادثه آمده است؛ افرادی چون میلان درخشان، جوانی از خمام رشت که گفته می‌شود در حمایت از زندانیان معترض وارد درگیری شد؛ میثم پدیدار، کارگر جوان اهل رشت؛ مهرگان زحمتکش که گزارش‌هایی از اصابت چند گلوله به او منتشر شد؛ همچنین عارف عاشوری، مهرزاد بهروزی، مرتضی شعبانی، مصطفی یگانه و محمد سعید انوشه‌نیا.
برخی نهادهای حقوق بشری شمار جان‌باختگان را دست‌کم ۱۲ نفر اعلام کردند، هرچند همه نام‌ها هیچ‌گاه به‌صورت رسمی منتشر نشد و آمار دقیق قربانیان همچنان محل اختلاف است.
پس از حادثه، خانواده‌های بسیاری در بی‌خبری و نگرانی مقابل زندان و پزشکی قانونی سرگردان شدند. روایت‌هایی از فشار بر خانواده‌ها، محدودیت در برگزاری مراسم سوگواری و جلوگیری از انتشار تصاویر قربانیان منتشر شد؛ اما بسیاری از جزئیات این واقعه همچنان در ابهام باقی مانده است.
در مقابل، مقام‌های قضایی جمهوری اسلامی روایت دیگری ارائه کردند و علت حادثه را «درگیری میان زندانیان» و «آتش‌سوزی» اعلام کردند. با وجود گذشت سال‌ها، تاکنون گزارش رسمی و شفافی که ابعاد کامل این حادثه و نحوه کشته‌شدن زندانیان را روشن کند، منتشر نشده است.
امروز، نام مهران رجبی و دیگر جان‌باختگان زندان لاکان، در حافظه بسیاری از مردم و خانواده‌های دادخواه، به‌عنوان بخشی از روایت تلخ سرکوب و خشونت در جریان اعتراضات ۲۵۸۱ باقی مانده است.