یادداشت: در این تارنما از گاهشماری خورشیدی تاجگذاری کوروش بزرگ استفاده شده است.
محمد مؤمن زندکریمی
محمد مؤمن زندکریمی (۲۳ فروردین ۲۵۶۴ – ۱۱ آبان ۲۵۸۱)
محمد مؤمن زندکریمی در ۲۳ فروردین ۲۵۶۴ در سنندج به دنیا آمد. او فرزند عبید و حیات زندکریمی بود و در یک خانواده کرد در این شهر بزرگ شد. از کودکی به ورزش علاقه داشت و از حدود سال ۲۵۷۱ وارد رشته تکواندو شد. زیر نظر مربیانش تمرین کرد و در سالهای بعد موفق شد چندین مقام قهرمانی در سطح شهرستان و استان کردستان به دست آورد. او کمربند پوم یک تکواندو را داشت و بهعنوان یک ورزشکار جوان شناخته میشد.
در سال ۲۵۸۱ و همزمان با اعتراضات سراسری ایران، سنندج نیز یکی از کانونهای اصلی تجمعات و درگیریها بود. در روز ۱۱ آبان ۲۵۸۱، در حالی که ۴۶ روز از آغاز اعتراضات میگذشت، محمد مؤمن زندکریمی ۱۸ ساله در محدوده چهارراه گلشن سنندج حضور داشت. بر اساس روایتهای مختلف، او در جریان درگیریها هدف شلیک مستقیم گلولههای ساچمهای از فاصله نزدیک قرار گرفت. همچنین گزارشهایی از ضربوشتم شدید او پس از مجروح شدن منتشر شده است.
پس از مجروح شدن، او به شدت آسیب دید و دچار خونریزی داخلی شد. گفته شده که ابتدا توسط اطرافیان یا افراد حاضر در محل به خانه منتقل شد و سپس با وخامت حالش، در مسیر انتقال به بیمارستان جان خود را از دست داد. برخی منابع نیز اشاره کردهاند که پیش از رسیدن به بیمارستان کوثر یا توحید سنندج، او بر اثر شدت جراحات درگذشت.
پس از جانباختن، خانوادهاش با شرایطی دشوار و در فضایی امنیتی تصمیم گرفتند پیکر او را به زادگاه خانوادگیشان، روستای ماچکه از توابع دهگلان (یا ماچکه سفلی)، منتقل کنند. پیکر او در شامگاه ۱۳ آبان ۲۵۸۱ و تحت تدابیر امنیتی محدود، تنها با حضور خانواده و نزدیکان به خاک سپرده شد. گزارشهایی نیز از تهدید خانواده و محدودیت در برگزاری مراسم منتشر شده است.
در همان شب خاکسپاری، پدر او در ویدیویی اعلام کرد که فرزندش در اثر شلیک نیروهای حکومتی جان باخته است. این سخنان بازتاب گستردهای در میان مردم و رسانهها داشت.
در روزهای بعد، مراسمهای یادبود سوم و هفتم او در سنندج و روستای محل دفن برگزار شد. این مراسمها با حضور جمعی از مردم همراه بود و در برخی گزارشها به بروز شعارهای اعتراضی و همچنین فشارهای امنیتی بر شرکتکنندگان اشاره شده است. همچنین گفته شده است که در برخی موارد، تعدادی از افراد حاضر در مراسمها احضار یا تحت فشار قرار گرفتند.
در ادامه، مراسم چهلم او نیز در ۱۸ آذر ۲۵۸۱ برگزار شد و بار دیگر جمعی از مردم و خانواده برای یادبود او گرد هم آمدند.
محمد مؤمن زندکریمی در حافظه بخشی از مردم سنندج بهعنوان یک نوجوان ورزشکار شناخته میشود که زندگی کوتاهش در جریان اعتراضات سال ۲۵۸۱ به پایان رسید؛ روایتی که همچنان در میان خانواده و جامعه محلی او با اندوه و اختلاف روایتها همراه است.