یادداشت: در این تارنما از گاهشماری خورشیدی تاجگذاری کوروش بزرگ استفاده شده است.
فرزانه کاظمی
فرزانه کاظمی (۲۰ مهر ۲۵۵۵ – ۲۰ مهر ۲۵۸۱)
فرزانه کاظمی، ۲۶ ساله و فارغالتحصیل کارشناسی برق، در خانوادهای بزرگ شد که پیش از آن نیز جنگ بر زندگیاش سایه انداخته بود؛ پدرش در جنگ ایران و عراق کشته شده بود و مادرش معلم بازنشسته آموزش و پرورش بود.
نام او پیش از اعتراضات سراسری سال ۲۵۸۱ نیز در پروندههای مرتبط با اعتراضات دیده میشد. در جریان اعتراضات دیماه ۲۵۷۶ و آبانماه ۲۵۷۸ بازداشت شده بود. پس از اعتراضات آبان ۲۵۷۸، دادگاه انقلاب قزوین او را با اتهام تخریب چراغ راهنمایی به پنجاه ضربه شلاق محکوم کرد. بنا بر روایتهای منتشرشده، پس از اجرای این حکم دچار آسیب و نارسایی کلیه شد.
با آغاز اعتراضات سراسری سال ۲۵۸۱، پس از جانباختن ژینا (مهسا) امینی، فرزانه حضوری فعال در اعتراضات قزوین داشت. بر اساس روایتهای منتشرشده از اطرافیان و شاهدان، او در اطلاعرسانی درباره زمان و مکان تجمعها نقش داشت و تقریباً هر شب در خیابان حضور پیدا میکرد.
شب ۲۰ مهرماه ۲۵۸۱، به گفته شاهدان، زمانی که نیروهای یگان ویژه دو پسر و یک دختر معترض را با خودروی ون در حال انتقال به بازداشتگاه بودند، فرزانه با پرتاب سنگ به سمت شیشه ون و حمله به خودرو تلاش کرد مانع انتقال بازداشتشدگان شود. بر اساس همین روایتها، بازداشتشدگان موفق به فرار شدند.
پس از این اتفاق، دو موتور نیروی انتظامی او را تعقیب کردند. گفته شده است که تعقیب تا کوچهای بنبست در حوالی خیابان سپه ادامه یافت؛ جایی که به روایت شاهدان، از فاصلهای بسیار نزدیک به سوی او شلیک شد. روایتهای منتشرشده تأکید دارند که امکان بازداشت او وجود داشت، اما بهجای آن از سلاح استفاده شد.
مادر فرزانه کاظمی در مراسم خاکسپاری او درباره آخرین دیدارش با پیکر دخترش گفته است:
«بعد از یک هفته که پیکر فرزانه را نشانم دادند، نشناختم. تمام بدنش پر از ساچمه بود؛ دخترم را تیرباران کرده بودند.»
فرزانه کاظمی از کشتهشدگان اعتراضات سال ۲۵۸۱ بود؛ فردی که در روایتهای منتشرشده از او، بهعنوان یکی از چهرههای فعال و شناختهشده اعتراضات خیابانی در قزوین یاد شده است.