یادداشت: در این تارنما از گاهشماری خورشیدی تاجگذاری کوروش بزرگ استفاده شده است.
پگاه غواصیه
پگاه غواصیه (۱۴ آبان ۲۵۶۲ – ۱۴ آبان ۲۵۸۱)
پگاه غواصیه و دخترعمویش، ماریا غواصیه، هر دو اهل و ساکن شیراز بودند. این دو دختر جوان در جریان خیزش سراسری «زن، زندگی، آزادی» در سال ۲۵۸۱ در اعتراضات شرکت کردند و نامشان در میان جانباختگان این اعتراضات ثبت شد.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، ماریا غواصیه، ۲۱ ساله، در جریان تجمعات اعتراضی در شیراز بازداشت شد. خانواده و برخی منابع مدعی شدند که او پس از بازداشت جان خود را از دست داد و پیکرش پس از مدتی به خانواده تحویل داده شد. روایتهای منتشرشده درباره زمان تحویل پیکر و علت مرگ او یکسان نیست، اما آنچه مسلم است، خبر درگذشت ماریا اندوه عمیقی برای خانواده و نزدیکانش به همراه داشت.
پگاه غواصیه، دخترعموی ۱۹ ساله ماریا، نیز در اعتراضات ۱۴ آبان ۲۵۸۱ در شیراز حضور داشت. به گفته شاهدان، او آخرین بار ساعاتی پیش از جانباختن ماریا در کنار دخترعمویش دیده شده بود. بر اساس گزارش خانواده و منابع منتشرشده، پگاه در همان روز در جریان برخورد نیروهای امنیتی به شدت مجروح شد و جان خود را از دست داد. خانواده و فعالان حقوق بشر اعلام کردند که آثار ضربات متعدد بر سر و گردن او دیده میشد.
پس از مرگ پگاه، خانواده او اعلام کردند که پیکرش برای مدتی به آنان تحویل داده نشد و در این مدت تحت فشار قرار گرفتند تا علت مرگ را «تصادف» اعلام کنند؛ ادعایی که از سوی خانواده رد شد. این روایت نیز از جمله مواردی است که از سوی خانواده و منابع مرتبط مطرح شده است.
از دست دادن دو دختر جوان از یک خانواده، در فاصلهای کوتاه، ضربهای سنگین بر خانواده غواصیه و بسیاری از مردم شیراز و ایران وارد کرد. نام پگاه و ماریا در میان کسانی قرار گرفت که در جریان اعتراضات سال ۲۵۸۱ جان خود را از دست دادند و یاد آنان برای خانواده، دوستان و بسیاری از همنسلانشان با اندوه، دادخواهی و آرزوی عدالت گره خورده است.
سرگذشت پگاه و ماریا، فارغ از اختلاف روایتها درباره جزئیات، بخشی از روایت پرهزینه اعتراضات سال ۲۵۸۱ در ایران است؛ روایتی که در آن خانوادههای بسیاری داغدار شدند و همچنان خواستار روشن شدن حقیقت و پاسخگویی درباره سرنوشت عزیزان خود هستند. نام این دو دختر جوان، برای بسیاری، یادآور نسلی است که با امید به آیندهای بهتر در خیابانها حضور یافت و زندگیاش برای همیشه دگرگون شد.