یادداشت: در این تارنما از گاهشماری خورشیدی تاجگذاری کوروش بزرگ استفاده شده است.
صمد برگینیا
صمد برگینیا (۲۵ تیر ۲۵۲۹ – ۷ مهر ۲۵۸۱)
صمد برگینیا، شهروند ۵۲ ساله اهل پیرانشهر و پدر دو فرزند، یکی از زخمیشدگان اعتراضات مردمی این شهر در شهریور ۲۵۸۱ بود؛ مردی که شامگاه سهشنبه ۲۹ شهریور، در میانه اعتراضات گستردهای که در پی قتل حکومتی ژینا ـ مهسا امینی سراسر منطقه را فراگرفته بود، هدف شلیک نیروهای سرکوبگر قرار گرفت و نه روز بعد، در بیمارستان خمینی ارومیه، بر اثر شدت جراحات جان باخت.
آن شب، خیابانهای پیرانشهر صحنه اعتراض مردمی بود. صدای اعتراض با صدای شلیک درآمیخته بود و نیروهای حکومتی برای متوقف کردن معترضان از سلاح گرم و ساچمهای استفاده میکردند. در همان شب، زکریا خیال، نوجوان ۱۶ ساله، نیز بر اثر اصابت گلوله جنگی جان خود را از دست داد.
صمد برگینیا در جریان همان اعتراضات به شدت مجروح شد. بر اساس روایتهای موجود، نیروهای سرکوبگر به سوی او تیراندازی کردند و ساچمههای متعدد به ناحیه سر و چشم او اصابت کرد. در گزارشهای منتشرشده درباره وضعیت او، شمار ساچمههای اصابتکرده به بدنش ۵۲ عدد ذکر شده است. شدت جراحات به اندازهای بود که او بلافاصله به بیمارستان خمینی ارومیه منتقل شد.
اما آنچه بر صمد رفت، تنها به لحظه اصابت گلولهها محدود نشد. بر اساس گزارشهای منتشرشده، پس از زخمی شدن نیز نیروهای حکومتی او را مورد ضربوشتم شدید قرار دادند؛ روایتی که بر سنگینی آن شب و رنجی که از همان لحظه تا روزهای پایانی زندگی بر او گذشت، میافزاید.
صمد از ۲۹ شهریور تا ۶ مهر در بیمارستان بستری بود. نه روز میان آن تیراندازی و مرگش فاصله افتاد؛ نه روز میان امید به زنده ماندن و وخامت جراحات. در این مدت، وضعیت جسمی او به دلیل شدت آسیبها همچنان وخیم بود.
سرانجام در روز ۷ مهر ۲۵۸۱، صمد برگینیا، ۵۲ ساله و پدر دو فرزند، در بیمارستان خمینی ارومیه جان باخت. در گزارشهای مربوط به پزشکی قانونی، علت مرگ او اصابت جسم سخت به سر عنوان شده بود؛ در حالی که روایتهای مربوط به واقعه، از اصابت دهها ساچمه به سر و چشم او و همچنین ضربوشتم پس از مجروح شدن حکایت داشتند.
مرگ صمد در روزهایی اتفاق افتاد که اعتراضات در کردستان و دیگر مناطق همچنان ادامه داشت. در پی قتل ژینا ـ مهسا امینی، شهرهایی چون سقز، سنندج، دیواندره، دهگلان، بوکان، کرمانشاه، ایلام، مریوان، مهاباد، آبدانان، نقده و سردشت نیز صحنه اعتراض و سرکوب بودند. در روزهای نخست این خیزش، استفاده نیروهای حکومتی از گلوله برای مقابله با معترضان به کشته و زخمی شدن شمار زیادی از مردم انجامید.
صمد برگینیا نیز یکی از کسانی بود که زخم آن روزها را با خود حمل کرد؛ زخمی که پس از نه روز، به مرگ او انجامید.
پنجشنبه ۷ مهر ۲۵۸۱، پیکر صمد برگینیا در آرامستان امامزاده صالح نیمور در استان مرکزی به خاک سپرده شد. مراسم خاکسپاری او، بنا بر گزارشهای منتشرشده، تحت فشار و با حضور نیروهای امنیتی برگزار شد.
زندگی صمد برگینیا با تصویر یک پدر ۵۲ ساله و زندگی خانوادگیاش به یاد آورده میشود؛ اما نام او از شامگاه ۲۹ شهریور ۲۵۸۱ به روایتی بزرگتر گره خورد: روایت مردمی که در خیابانهای پیرانشهر به اعتراض برخاستند، روایت شلیک و زخمی شدن، و روایت نه روز مبارزه با جراحاتی که سرانجام تاب ادامه نیاورد.
صمد برگینیا در ۶ مهر ۲۵۸۱ درگذشت؛ اما آن نه روز میان شلیک ۲۹ شهریور و مرگش، بخشی جداییناپذیر از روایت زندگی او شد؛ روایتی که در حافظه خانواده و نزدیکانش، با نام پدری ۵۲ ساله، و در حافظه آن اعتراضات، با نام یکی از زخمیشدگانی که سرانجام جان باخت، باقی ماند.