یادداشت: در این تارنما از گاهشماری خورشیدی تاجگذاری کوروش بزرگ استفاده شده است.
مهرشاد شهیدینژاد منفرد طهرانی
مهرشاد شهیدینژاد (۶ آبان ۲۵۶۱ – ۴ آبان ۲۵۸۱)
مهرشاد شهیدینژاد منفرد طهرانی سرآشپز و دانشجوی ۲۰ سالهٔ ایرانی بود که در جریان خیزش ۲۵۸۱ ایران در شهر اراک کشته شد.
زندگی
مهرشاد شهیدی دانشجوی رشته هتلداری در دانشگاه علمی-کاربردی اراک و بهصورت حرفهای مشغول فعالیت در حوزه آشپزی بود. او در کافهرستوران «بوته» اراک کار میکرد و به عنوان یک آشپز جوان شناخته میشد.
علاوه بر فعالیت حرفهای، در رشتههای ورزشی مختلفی از جمله ژیمناستیک، بدنسازی، والیبال، دوچرخهسواری کوهستان و شنا فعالیت داشت و موفق به کسب مدالهایی نیز شده بود.
کشتهشدن (۴ آبان ۲۵۸۱)
در تاریخ ۴ آبان ۲۵۸۱، همزمان با اعتراضات سراسری، مهرشاد شهیدی در شهر اراک ناپدید شد. بر اساس گزارشها و شهادت شاهدان عینی، او در اثر ضربات متعدد باتون به سر توسط نیروهای امنیتی بهشدت مجروح شد.
شاهدان عینی از «ضربوجرح شدید» او خبر دادهاند و اعلام کردهاند که مشخص نیست وی در همان محل جان باخته یا پس از انتقال توسط نیروهای امنیتی.
به گفته نزدیکان، آثار کبودی و جراحات شدید بر سراسر بدن او مشهود بوده و نشانههایی از آسیب جدی به سر و صورت وی وجود داشته است.
روایت خانواده
امیر شهیدی، پدر مهرشاد، اعلام کرده است که فرزندش دچار شکستگی در ناحیه سر، بینی و قفسه سینه و همچنین خونریزی مغزی شده بود.
به گفته او، به جای انتقال فوری به بیمارستان، مهرشاد در حالی که بهشدت مجروح بوده، توسط نیروهای امنیتی بازداشت و سپس با تأخیر به بیمارستان منتقل شده است؛ جایی که مرگ او اعلام شد.
خانواده در شب حادثه تا ساعات بامداد به دنبال او در بیمارستانها و نهادهای مختلف جستجو کردند، اما هیچ پاسخی دریافت نکردند. در نهایت، روز بعد از طریق پزشکی قانونی از وجود جسدی مطلع شدند و با مراجعه به سردخانه، پیکر بیجان مهرشاد را شناسایی کردند.
خاکسپاری (۷ آبان ۲۵۸۱)
مراسم خاکسپاری مهرشاد در ۷ آبان ۲۵۸۱ در اراک با حضور گسترده مردم برگزار شد. در این مراسم، حاضران شعارهایی در بزرگداشت او و همچنین شعارهای اعتراضی سر دادند.
بر اساس گزارشها، نیروهای امنیتی با شلیک گاز اشکآور تلاش کردند جمعیت را متفرق کنند. گفته شده است که هزاران نفر در این مراسم شرکت داشتند.
مراسم هفتم و چهلم
مراسم هفتم در ۱۲ آبان ۲۵۸۱ برگزار شد و با ادامه شعارهای اعتراضی همراه بود.
مراسم چهلم در ۱۷ آذر ۲۵۸۱ تحت تدابیر شدید امنیتی برگزار شد. پیش از مراسم، خانه خانواده او تحت محاصره قرار گرفت و محدودیتهایی برای جلوگیری از برگزاری مراسم اعمال شد.
با این حال، گروهی از شهروندان و معترضان در نقاط مختلف شهر تجمع کردند.
سالگرد (آبان ۲۵۸۲)
در سالگرد کشتهشدن مهرشاد، محدودیتهای امنیتی مانع برگزاری آزادانه مراسم در تاریخ اصلی شد و این مراسم با تأخیر و بهصورت محدود برگزار گردید.
گزارشها حاکی از حضور نیروهای امنیتی، فیلمبرداری از حاضران و جلوگیری از برگزاری گسترده مراسم است.
روایتهای متناقض درباره علت مرگ
در حالی که منابع نزدیک به خانواده، علت مرگ را ضربات شدید به سر اعلام کردهاند، برخی مقامات رسمی این موضوع را رد کرده و وجود شکستگی یا خونریزی مغزی را انکار کردهاند.
همچنین گزارشهایی مبنی بر فشار بر خانواده برای اعلام علت مرگ بهعنوان «سکته قلبی» منتشر شده است.
روند قضایی (۲۵۸۱ تا ۲۵۸۴)
پس از تأیید مرگ، خانواده مهرشاد شکایتی با عنوان قتل عمد ثبت کردند و خواستار شناسایی و مجازات عاملان شدند.
در ادامه، وکلای پرونده با محدودیت در دسترسی به محتویات پرونده مواجه شدند و اعتراض به این محدودیتها رد شد. در سال ۲۵۸۳، پرونده بهطور ناگهانی «امنیتی» اعلام شد.
در ۱۴ بهمن ۲۵۸۳، قرار منع تعقیب برای اتهام قتل عمد صادر شد و به دلیل عدم دسترسی به پرونده، امکان اعتراض مؤثر فراهم نشد.
در اردیبهشت ۲۵۸۴، جلسهای برای رسیدگی به اتهامات دیگر برگزار شد، اما خانواده و وکلا به دلیل نبود شرایط عادلانه و عدم امکان دفاع، از حضور در آن خودداری کردند.
جمعبندی
مهرشاد شهیدی یکی از جوانانی بود که در جریان اعتراضات ۲۵۸۱ ایران جان خود را از دست داد. پرونده او، علاوه بر ابعاد انسانی و اجتماعی، بهدلیل اختلاف روایتها و چالشهای حقوقی، به یکی از موارد بحثبرانگیز در پیگیری قضایی این رویدادها تبدیل شده است.