یادداشت: در این تارنما از گاهشماری خورشیدی تاجگذاری کوروش بزرگ استفاده شده است.
دانیال پابندی
دانیال پابندی (۱۹ خرداد ۲۵۶۴ – ۲۵ آبان ۲۵۸۱)
دانیال پابندی، متولد ۱۹ خرداد ۲۵۶۴ در شهر سقز، نوجوانی ۱۷ ساله از خانوادهای کارگر بود که در جریان خیزش سراسری «زن، زندگی، آزادی» جان خود را از دست داد. او در محله سرچنار سقز بزرگ شده بود و پس از پایان کلاس هفتم، به دلیل شرایط اقتصادی خانواده، ترک تحصیل کرده و به عنوان شاگرد مکانیکی مشغول کار شده بود. دانیال فرزند میانی خانواده بود؛ پسری نوجوان که زندگیاش میان کار، خانواده و آرزوهای ناتمام نوجوانی میگذشت.
در شامگاه ۲۵ آبان ۲۵۸۱، همزمان با اعتراضات گسترده مردم سقز در سالگرد کشتهشدگان آبان ۲۵۷۸، دانیال در خیابان فرقانی محله شهناز ــ که از کانونهای اصلی تجمع معترضان بود ــ حضور داشت. بر اساس روایت شاهدان عینی، نیروهای سرکوبگر جمهوری اسلامی با شلیک مستقیم به سوی معترضان حمله کردند. دانیال در جریان این درگیریها از فاصله نزدیک هدف گلوله قرار گرفت. برخی شاهدان گفتهاند گلوله به شکم او اصابت کرد و برخی دیگر از اصابت تیر به قلبش سخن گفتهاند. او پس از تیراندازی، غرق در خون بر زمین افتاد و شهروندان حاضر در محل تلاش کردند او را با خودرو به بیمارستان تأمین اجتماعی سقز منتقل کنند، اما دانیال پیش از رسیدن به بیمارستان جان باخته بود.
پس از انتقال پیکر او به بیمارستان، فضای اطراف بیمارستان به سرعت به صحنه تجمع مردم معترض و خشمگین تبدیل شد. شهروندان سقز در مقابل بیمارستان گرد آمدند و با نگرانی از احتمال ربوده شدن پیکر دانیال توسط نیروهای امنیتی، مانع خروج مخفیانه آن شدند. همزمان نیروهای امنیتی و یگان ویژه در میدان ماموستا قانع و خیابانهای اطراف مستقر شدند تا مردم را از نزدیک شدن به بیمارستان بازدارند. اعتراضها تا نیمهشب ادامه یافت و درگیریهایی میان معترضان و نیروهای سرکوب شکل گرفت.
در داخل بیمارستان نیز مقامهای محلی و امنیتی جلسهای با خانواده دانیال برگزار کردند. بنا بر گزارشها، فرماندار سقز در این جلسه به خانواده گفت که فرزندشان «بیگناه کشته شده» و وعده داد که او به عنوان «شهید» شناخته خواهد شد، اما شرط این موضوع را برگزاری بیسروصدای مراسم خاکسپاری عنوان کردند. خانواده دانیال این شرط را نپذیرفتند و خواهان برگزاری مراسمی علنی و مردمی برای فرزندشان شدند.
در حالی که خانواده هنوز در بیمارستان حضور داشتند، مأموران امنیتی پیکر دانیال را مخفیانه از در پشتی خارج کرده و در ساعات بامداد ۲۶ آبان به آرامستان آیچیشهر سقز منتقل کردند؛ همان آرامستانی که مهسا امینی نیز در آن به خاک سپرده شده بود. زمانی که خانواده و نزدیکان دانیال به آرامستان رسیدند، پیکر او شسته و آماده دفن شده بود. میان اعضای خانواده و مأموران لباسشخصی حاضر در محل تنش و درگیری ایجاد شد، اما در نهایت به خانواده اجازه داده شد برای آخرین بار صورت فرزندشان را ببینند و با او وداع کنند. پیکر دانیال پیش از طلوع کامل آفتاب به خاک سپرده شد.
صبح روز بعد، مردم سقز با حضور گسترده بر مزار دانیال پابندی، یاد او را گرامی داشتند. جمعیت حاضر سرود «ای شهیدان» را خواندند، حلقه اتحاد تشکیل دادند و شعارهای ضدحکومتی سر دادند. در نقاطی از شهر نیز معترضان با روشن کردن آتش، جاده سقز ـ بانه را مسدود کردند. نام دانیال در کنار دیگر نوجوانان و جوانان کشتهشده خیزش ۲۵۸۱، به نمادی از خشونت حکومتی علیه نسل جوان تبدیل شد.
در سالهای پس از کشته شدن دانیال، خانواده و مردم سقز بارها یاد او را زنده نگه داشتند. در سالروز تولدش، مادران دادخواه و خانوادههای دیگر جانباختگان اعتراضات در خانه پدری او گرد هم آمدند و مراسمی ساده برای نوجوانی برگزار کردند که اگر زنده میماند، وارد نوزدهمین سال زندگیاش میشد. خانواده قصد داشتند مراسم تولد او را در آرامستان آیچی برگزار کنند، اما با محدودیتها و فشارهای امنیتی روبهرو شدند و ناچار شدند این مراسم را در خانه برگزار کنند.
امروز دانیال پابندی برای بسیاری از مردم کردستان و ایران، نماد نوجوانی است که در اوج جوانی و در حالی که آیندهای پیش رویش بود، با گلوله نیروهای حکومتی کشته شد؛ نوجوانی از دل یک خانواده کارگر که نامش در حافظه خیزش «زن، زندگی، آزادی» ماندگار شد.