یادداشت: در این تارنما از گاهشماری خورشیدی تاجگذاری کوروش بزرگ استفاده شده است.
مرضیه دشمنزیاری
مرضیه دشمنزیاری (۲۶ بهمن ۲۵۵۹ – ۲۵ مهر ۲۵۸۱)
مرضیه دشمنزیاری، متولد ۲۶ بهمن ۲۵۵۹ در شهرستان دیلم استان بوشهر، دانشجوی ۲۲ ساله رشته مدیریت بازرگانی در دانشگاه آزاد پردیس صدرا شیراز بود. بنا بر گزارشها، او از دانشجویان فعال و موفق دانشگاه محسوب میشد و آینده شغلی خود را در حوزه بازرگانی دنبال میکرد.
پس از آغاز اعتراضات سراسری ایران در سال ۲۵۸۱، مرضیه نیز در فضای دانشجویی و اعتراضات شیراز حضور داشت. بر اساس برخی روایتها، او در روزهای منتهی به مرگش درباره انتشار یک بیانیه در دانشگاه با دوستان خود صحبت کرده بود و آخرین بار در حدود ۲۳ مهر ۲۵۸۱ با یکی از دوستانش در اینباره گفتگو کرده بود.
در روز ۲۵ مهر ۲۵۸۱ خبر درگذشت او منتشر شد. درباره علت مرگ مرضیه دشمنزیاری روایتهای متفاوتی وجود دارد. برخی فعالان و منابع مرتبط با اعتراضات اعلام کردند که او در جریان سرکوب اعتراضات شیراز بر اثر ضربات باتوم به سر جان خود را از دست داده است. این منابع همچنین مدعی شدند که پس از مرگ او، خانواده و اطرافیانش تحت فشار قرار گرفتند تا علت فوت را تصادف اعلام کنند.
در مقابل، خانواده مرضیه دشمنزیاری و رسانههای رسمی جمهوری اسلامی اعلام کردند که او در یک سانحه رانندگی در شیراز جان باخته است. پدر وی نیز در اظهاراتی رسمی روایت کشته شدن دخترش در اعتراضات را رد کرد و علت مرگ را تصادف دانست.
پیکر مرضیه دشمنزیاری در بامداد ۲۷ مهر ۲۵۸۱، حدود ساعت ۵ صبح، به خاک سپرده شد. زمان و نحوه برگزاری مراسم خاکسپاری نیز در روایتهای مختلف بهگونهای متفاوت تفسیر شده است؛ برخی آن را نشانه محدودیت و فشار امنیتی دانستهاند و برخی دیگر توضیحی متفاوت ارائه کردهاند.
با گذشت زمان، همچنان درباره جزئیات و علت دقیق مرگ مرضیه دشمنزیاری دیدگاهها و روایتهای متفاوتی وجود دارد و این موضوع در شمار پروندههای مورد اختلاف مرتبط با اعتراضات سال ۲۵۸۱ باقی مانده است.